Nesli Tükenen ve Tehlikede Olan Bitkiler

“Nesli Tükenen ve Tükenmekte Olan Hayvanlar” yazımda da böyle bir yazı yazacağımı belirtmiştim ve aradaki zamanı fazla uzatmadan yazmaya başlıyorum. Umarım ilgililer için faydalı olur…
İnsanların giderek bilinçsizleşmesi ve bunun doğal bir sonucu olarak diğer canlıların zarar görmesi her gün biraz daha artmakta. Oysa ekolojik dengeye bakıldığında bitkilerin ve hayvanların insan yaşamına o kadar faydası var ki. Gel gör ki insanlar yüzyıllardır süregelen bu durumun farkında değil ya da farkına varmak istemiyorlar.
Nesli tehlike altındaki bitkilere gelince;
Kardelen: Kardelenler, çok yıllık, odunsu bitkilerdir ve Türkiye’de yaklaşık 14 çeşidi bulunmakta. Boynu bükük, karga soğanı gibi isimlerle de anılan bu çiçek maalesef tehlike altında ve belki de bir kaç yıla kadar yalnızca adını duyurabilecek.

Peki bu çiçeğin neslini tükenen nedenler neler olabilir?
Bir kere kardelen, tıbbi alanda çokça kullanılan ve pek çok hastalığa şifa veren bir bitki. Bu da onun genelde tıp alanında araştırmalara konu olmasına yani denek gibi kullanılmasına sebep oluyor. Bunun dışında bazı kardelen türlerinin soğanları bazı ülkelere ihracat ediliyor ve süs bitkisi olarak kullanılıyor. Kısacası süsleme uğruna adını hikayelere, efsanelere yazdıran bir çiçek yok oluyor.
Konya Gaşağı: Son verilere göre(2006) bu bitkiden tüm dünyada sadece 9 kök kaldı ve sadece Konya yöresinde yetiştirilen bitki devlet tarafından koruma altına alındı, neslinin tükenmesi önlenmeye çalışılıyor. Tülüşah diye de adlandırılan Konya Gaşağı 2m boylarında, sarı yapraklı endemik(yöreye özgü) bir bitki.
Sevgi Çiçeği: Türkiye’ye özgü bu bitki sadece Ankara yakınlarında ufak bir tarlada yetiştiriliyor. Diyeceğim o ki ülkemizin yöresel zenginliklerinden biri. Yanar döner, al peygamber çiçeği olarak da adlandırılır. Bulunduğu bölgede yaklaşık 100 tane olan bitkinin kuraklık zamanlarında yarı yarıya düştüğü söylenir. Bern Sözleşmesi ile koruma altına alınmış bir türdür.
Çorak Gülü: Yine Türkiye’ye özgü bir tür olan Çorak Gülü, Tuz Gölü ve çevresinde yetiştirilen, nesli tehlikede olan türlerden biridir.
Göl Soğanı: Marmara Bölgesi’ndeki bazı göllerde ve İç Anadolu’da bilinçli üretimi gerçekleştirilen bir bitki. Dışarıya ihraç edilmesi nedeniyle nesli hızla tükeniyor. Bu bitki de tıbbi alanda, ilaç sektöründe kullanılıyor. Özellikle çocuk felci ve alzheimer hastalıklarına iyi geldiği için çok fazla zarar verilen bir bitki.
Bunun dışında Erzincan süt otu, mavi yıldız, Karadeniz salkımı gibi nesli tehlikede olan türlerde bulunmakta.
Yukarıda bahsi geçen bitkilerin pek çoğu endemik yani yöreye özgü bitkiler. Nesillerinin bilinçsizce ve kişisel çıkarlarla tüketilmesi yine insanlara zarar verecektir.